Dit weekend was Frankrijk in de ban van “les élections municipales” (gemeenteraadsverkiezingen). Echter is er in Frankrijk geen opkomstplicht en bracht slechts 57,2 % van de stemgerechtigden een stem uit. Robert F. Kennedy mag dan wel ooit gezegd hebben dat “Elections remind us not only of the rights but the responsibilities of citizenship in a democracy”, toch beroeren verkiezingen niet altijd de achterban. Misschien had de Nederlandse cabaretier Toon Hermans wel gelijk toen hij opperde dat als de verkiezingen zouden samenvallen met het wereldkampioenschap voetballen, er van die hele verkiezingen “geen bal zou terechtkomen”.

Het Franse kiessysteem kent twee stemrondes, tenzij een kandidaat in de eerste ronde al een meerderheid van de stemmen behaalt. In het dorpje Saint-Béat-Lez (met minder dan 400 inwoners) kreeg de 21-jarige studente rechten Charlotte Perefa 86 % van de stemmen achter haar naam en dus wordt zij de volgende burgemeester. Zij wil de stem van de jongeren laten horen en kreeg daarvoor een overweldigend mandaat. Let wel, het betekent ook dat slechts 207 burgers voor haar stemden. De directe democratie kan soms ook kleinschalig zijn.

​De voorbije zes jaar heeft Peter Callens zich met veel gezag en bravoure van zijn taak gekweten en het zijn dan ook zeer grote schoenen om te vullen.

Vorige vrijdag werd in de nieuwsbrief van de Orde van Vlaamse Balies het startschot gegeven voor de verkiezingsmarathon binnen de Vlaamse advocatuur. Tot 1 april kan elke advocaat zich kandidaat stellen om de volgende voorzitter te worden van de OVB. De voorbije zes jaar heeft Peter Callens zich met veel gezag en bravoure van die taak gekweten en het zijn dan ook zeer grote schoenen om te vullen. Tijdens zijn laatste nieuwjaarstoespraak pleitte hij ervoor om de voorzitter via algemeen stemrecht te verkiezen, zodat iedere advocaat een stem in het debat zou hebben. Zijn voorstel veronderstelt natuurlijk een wijziging van het reglement van orde, maar zorgde bij sommigen ook voor ongemakkelijk wenkbrauwengefrons. Het blijft dus voorlopig nog bij het oude.

Op 22 april zullen dus de leden van de algemene vergadering de nieuwe voorzitter verkiezen. Dat is best wel een zware verantwoordelijkheid voor dat 70-koppig gezelschap en hopelijk zullen ze in alle onafhankelijkheid en in eer en geweten kiezen voor “de beste”. Pas nadat de nieuwe voorzitter bekend is, wordt eind juni het nieuwe OVB-bestuur verkozen, ook door diezelfde algemene vergadering. In juni zijn er tussendoor ook verkiezingen voor de lokale raden (alle advocaten hebben stemrecht) maar er worden via de lokale verkiezingen ook nieuwe leden verkozen voor de algemene vergadering. Dat betekent dus dat straks de huidige leden van de algemene vergadering een nieuwe voorzitter en een nieuw bestuur verkiezen, maar misschien zelf niet meer in die algemene vergadering zullen blijven zitten.

Dat zorgt voor een zekere verkiezingskoorts in de kring van geïnteresseerden. Net zoals bij andere vrije beroepen, laten de meeste leden van de beroepsgroep dat hele debat helaas aan zich voorbijgaan. In de afgelopen 25 jaar is de OVB ondanks die apathie een goed geoliede structuur geworden, met hooggekwalificeerd en dynamisch personeel. Voor veel advocaten blijft “Brussel” jammer genoeg nog synoniem voor regelneverij en allerhande verplichtingen. En net zoals bij andere vrije beroepen blijft het een strijd tegen de perceptie.

Ook nu weer is er de hoop dat de nieuwe generaties advocaten de moed en de kracht vinden om zich in te zetten voor de Orde. De advocatuur blijft van oudsher ijveren voor zelfregulering als beste bescherming voor de onafhankelijkheid van het beroep. Dat veronderstelt ook dat al die beslissingsorganen een afspiegeling zijn van alle tendensen in de advocatuur.

​Het gaat razendsnel in ons beroep met steeds grotere uitdagingen als gevolg van geopolitieke, economische en technologische evoluties.

Het gaat razendsnel in ons beroep met steeds grotere uitdagingen als gevolg van geopolitieke, economische en technologische evoluties. Het is daarbij van belang dat iedereen wordt gehoord, maar er daarna ook adequaat wordt ingespeeld op al die wijzigingen.

De verkiezingen van de voorzitter zijn een beginpunt, waarna in een cascade de rest volgt. Iedereen kan zich kandidaat stellen en er mag gehoopt worden dat de 70 stemgerechtigden ook echt een keuze zullen kunnen maken.

Het zal er in de advocatuur allicht niet anders aan toe gaan dan bij andere vrije beroepen. De nieuwe voorzitter zal waarschijnlijk al wel op de een of andere manier vertrouwd zijn met de Orde. De volgende weken zal duidelijk worden wie zich geroepen voelt en hopelijk geeft dat aanleiding tot een volwassen debat over de toekomst, al hangt dat ook samen met wie later in het bestuur zal zitten.

De Orde zal zich moeten blijven roeren in het maatschappelijk debat. Buitenlandse voorbeelden tonen aan hoe fragiel de democratische rechtsstaat is en hoe snel het kan gaan met de onafhankelijkheid van de advocatuur. Dat vergt visie en doortastendheid. Opinies en blogs zullen niet volstaan, maar ze kunnen wel helpen om de richting aan te geven. Het kriebelt daarom bij sommigen.

​Hugo Lamon

​​Lees hier de wekelijkse column van meester Hugo Lamon over Justitie.

​Op de hoogte blijven van alle nieuwigheden binnen justitie, advocatuur en de juridische en fiscale wereld? Volg Jubel.be op LinkedIn.