Op 9 juli 2026 is het wetsontwerp tot hervorming van de personenbelasting goedgekeurd in de Kamer. De wet van 15 juli 2026 tot hervorming van de personenbelasting werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van woensdag, 29 juli 2026. Eén van de blikvangers is de herinvoering van het fiscaal gunstregime voor auteursrechten voor de beroepsgroep van de softwareontwikkelaars. Ingevolge wetgeving van 2022 waren zijn een aantal jaren daarvan uitgesloten. Dit keert nu terug voor hen en dit met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026.
De personenbelasting kent een nieuwe hervorming. Een aantal in het oog springende positieve aspecten zijn de verhoging van het basisbedrag van de belastingvrije som, de verhoging van de vrijstelling voor overuren (vrijwillige overuren én horeca), de afschaffing voor eenmansaken en vrije beroepers van de verplichting tot voorafbetalingen voor winsten, baten en bezoldigingen voor meewerkende echtgenoten (en dus van belastingvermeerderingen ingeval van onvoldoende voorafbetaling), én dus de terugkeer van computerprogramma’s onder het gunstige stelsel van auteursrechten.
Tot en met het inkomstenjaar 2022 was er geen enkele twijfel dat de IT-sector toepassing kon maken van het fiscaal auteursrechtenregime. De desbetreffende fiscale wetgeving verwees toen uitdrukkelijk naar boek XI van het Wetboek van economisch recht (WER) met inbegrip van de titel voor computerprogramma’s. Er waren dan ook tal van positieve rulings voor IT’ers.
Met de programmawet van 26 december 2022 werd de verwijzing naar boek XI, titel 6 geschrapt. Op grond daarvan zouden de softwareontwikkelaars worden uitgesloten uit het materieel toepassingsgebied. Daarop kwam veel kritiek; dit onder meer in het licht van het gelijkheidsbeginsel daar waar andere digitale beroepen wel verder onder het regime werden toegelaten zoals onder andere web- en gamedesigners; alsook gezien geargumenteerd kan worden dat softwareontwikkeling evengoed kan vallen onder de algemene noemer van werken van letterkunde en kunst. De beroepen daartegen vingen evenwel bot onder meer bij het Grondwettelijk Hof. Voor inkomstenjaar 2023 gold nog een overgangsmaatregel, voor inkomstenjaren 2024 en 2025 moet worden aangenomen – hoewel dus juridisch betwistbaar – dat de IT-sector niet in aanmerking komt.
Met ingang van inkomstenjaar 2026 komt daar opnieuw verandering in. Luidens het goedgekeurde wetsontwerp zal de fiscale bepaling, artikel 17 § 1, 5° WIB 92, expliciet verwijzen naar boek XI titel 6 betrekking hebbende op computerprogramma’s en databases. De brede sector van de IT komt dus terug in aanmerking. Een belangrijke positieve wijziging vermits in deze sector creatief werk wordt geleverd, de war on talent er sterk woedt – niet in het minst in de AI-evolutie – en deze toepassing aldus een nuttige tool kan zijn in het kader van fiscaalvriendelijke vergoedingen.
De andere voorwaarden voor de toepassing van het auteursrechtenregime in fiscalibus blijven gelden. Voorbije jaren werd het kader voor de toepassing van het stelsel wel wat bijgestuurd: het gunstige kostenforfait is afgeschaft tenzij men over een kunstwerkattest beschikt; de wettelijke plafonds werden wat ingeperkt. Deze voorwaarden ten gronde werden de voorbije jaren ook wat aangescherpt. De kernvoorwaarden zijn: (i) het moet gaan om auteursrechtelijk beschermd werk, (ii) die auteursrechten worden overgedragen of in licentie gegeven aan een derde, en de bijkomende voorwaarde dat (iii) dit is voor mededeling aan het publiek, uitvoering, opvoering of reproductie.
Mededeling aan het publiek kan er bijvoorbeeld zijn doordat de werken worden gedeeld of verspreid op websites, sociale media, televisie, enz. Dit kan dus perfect gelden bijvoorbeeld voor architecten en andere creatieve beroepen.
Een dergelijke mededeling aan een breed publiek is niet altijd evident. In dat geval wordt de notie reproductie belangrijk. Uit analyse van de wetgeving volgt dat reproductie niet hetzelfde is als mededeling aan het publiek. Het is een zelfstandige voorwaarde ten opzichte van deze van mededeling aan het publiek; het zijn dus geen cumulatieve maar wel zelfstandige toepassingsvoorwaarden. Dit blijkt onder meer uit de wettekst waar er sprake is van “of reproductie”. De minister heeft dit inmiddels ook bevestigd.
Het begrip reproductie wordt in de fiscale wetgeving weliswaar niet gedefinieerd. Men kan hiervoor teruggrijpen naar de gebruikelijke betekenis, op het gemeenrecht, of op bv. (Europese) rechtspraak. Specifiek voor software blijkt dat het recht op reproductie slaat op alle handelingen waarbij men bron- of doelcodes kopieert of reproduceert. Dit kan allerlei vormen aannemen bv. het maken van een download, de opslag in interne lokale map, een copy op een stick, het laden bv in een RAM-geheugen, enz. Ook in andere beroepsgroepen biedt deze notie opportuniteiten.
Het fiscaal regime voor auteursrechten is en blijft een gunstig stelsel, van toepassing op diverse beroepsgroepen. Meer bepaald blijft het voordelig tarief gelden van 15%. Softwareontwikkelaars komen na drie jaar terug in het materieel toepassingsgebied voor de inkomsten vanaf 1 januari 2026. Daarnaast blijven ook andere creatieve beroepen in aanmerking komen zoals webdesigners, grafische vormgevers, interieur creators, architecten, journalisten, enz. voor zover aan de basisvoorwaarden zijn voldaan. Mededeling aan het publiek of reproductie zijn volgens de wet autonome niet-cumulatieve voorwaarden, hetgeen nu ook de minister bevestigt, hetgeen benadrukt dat de toepassing van het stelsel in vele creatieve situaties onderstreept en reële opportuniteit is.
Dries Verhaeghe
Volg ook onze IMPOSTO Tax Talks, ook op LinkedIn
Lees ook deze artikels over de fiscale behandeling van auteursrechten
0 reacties