​De troosteloze staat van veel gerechtsgebouwen is een oud zeer. Maar er zijn nieuwe oplossingen. Hierbij alvast zeven concrete stappen. Volledig budgetneutraal dan nog wel. Ook niet onbelangrijk met een dreigende rentesneeuwbal.

• Rationalisering van het aantal gerechtsgebouwen (op vandaag drie keer meer dan in Nederland). Er is een consensus om het aantal vredegerechten in Brussel te rationaliseren. Er is hiervoor ook een zeer concreet plan van de voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg te Brussel, de heer Simon Cardon. Het is nu aan de politiek om het uit te voeren. (Just do it). Voor de overige rechtbanken is er op vandaag geen consensus maar het klassieke tegenargument van de fysieke bereikbaarheid kan worden ondervangen als volgt. Voor een aantal rechtbanken speelt dit niet zoals de ondernemingsrechtbanken, die kunnen dus onmiddellijk worden gerationaliseerd. Voor een aantal andere speelt dit wel zoals de familierechtbank en de arbeidsrechtbank maar dat kan worden opgelost door zittingen te laten doorgaan in de bestaande vredegerechten, zodat de bereikbaarheid zelfs nog toeneemt.
• Rationalisering van het gebruik van de bestaande gerechtsgebouwen. Op vandaag is er binnen de gebouwen een leegstand van circa 30% (zalen en gangen die niet gebruikt worden of slechts een paar uur per week, zodat met een kleine efficiëntieoefening ruimte kan worden vrijgemaakt). Deze kan worden opgevuld met diensten die gelieerd zijn met justitie maar op vandaag afzonderlijk gehuisvest zijn. Typevoorbeeld is het Justitiepaleis van Brussel met meer dan driehonderd lokalen waarvan slechts een fractie gebruikt wordt. Dit kan worden opgevuld, met o.a. de Hoge Raad voor Justitie, Orde van Vlaamse Balies, Orde van Franstalige advocaten, Bemiddelingscommissie, het Mensenrechteninstituut,… Op die manier worden de kosten voor de afzonderlijke huisvesting uitgespaard, de kosten voor de renovatie en het onderhoud van het Justitiepaleis gespreid, en de betrokkenheid vergroot.
• De politiek heeft – terecht – beslist om het Justitiepaleis te Brussel te renoveren maar die renovatie moet om budgettaire redenen veel sneller verlopen. Hoe langer men wacht (hoe meer in fases) hoe groter de kosten door (i) de enorme kosten van onderhoud (geen isolatie) (ii) de enorm zware huurcontracten voor de huidige gebouwen in de nabijheid (iii) de verdere degradatie o.m. door zware waterinfiltratie.
• Bij de renovatie van het Justitiepaleis van Brussel kan men best – zoals voorgesteld door architect Johan Van Dessel die toezag op de renovatie van de koepel – de gedeeltes die nadien werden bijgebouwd en dus geen historische waarde hebben, afgooien. Dit zou het gebouw in alle opzichten veel lichter maken.
• De verloedering van de gerechtsgebouwen overal te lande kan al worden gestopt door mensen van Bpost te detacheren naar Justitie voor het klein onderhoud (schilderen, hout oliën, groendienst,…). 'Transformatie kan een kans zijn voor Bpost en voor Justitie'
• Topprioriteit nummer één is om te zorgen dat er overal werkende toiletten zijn. Dit is de echte pipigate van Justitie. De kost hiervoor is minimaal en maakt direct een groot verschil in beleving.
• Echte renovaties/nieuwbouw kunnen mee worden gefinancierd door de provinciehuizen te verkopen/in concessie te geven. Die rijzen nu als pagodes uit de grond terwijl de gerechtsgebouwen en gevangenissen op instorten staan.

It’s time to choose!

Simon Deryckere