​Scroll door TikTok, Instagram of LinkedIn en je ziet het meteen: een eindeloze stoet filmpjes en posts die je in een fractie van een seconde verleiden en weer loslaten. Snackmomenten voor de geest. Het fenomeen beperkt zich allang niet meer tot de platformen waarop het ontstond. Het kruipt in redacties, marketingbureaus en opleidingen, overal waar aandacht een schaars goed is. Hoe leger, hoe meer views; hoe vluchtiger, hoe minder diepgang, hoe beter. Dat is de teneur geworden.

En toch begint er iets onder die oppervlakte te verschuiven. Terwijl de algoritmes ons blijven overspoelen met hapklare leegte, groeit een ander verlangen: naar diepgang, naar echtheid, naar verhalen en argumenten die hun tijd nemen om verteld te worden. We staan misschien wel aan de vooravond van een renaissance van de diepgang.

Het meest zichtbare voorbeeld zijn de longform-podcasts van drie uur of meer. In een tijd waarin men dacht dat we hooguit nog twintig seconden konden focussen, luisteren miljoenen mensen vrijwillig urenlang naar één gesprek, zonder jingles, zonder spectaculaire montage. Niet de hosts maken indruk, wel de luisteraars die de tijd durven nemen. Hetzelfde patroon zie je elders. Leesclubs worden opnieuw populair. #BookTok drijft jonge generaties terug naar de boekhandel. Merken ontdekken dat één gedegen essay meer impact heeft dan tien flitsfilmpjes. Onder Gen Z tekent zich een beweging af die zich laat samenvatten als “slow living” en “dopamine detox”: een verlangen om te ontsnappen aan de hectiek en opnieuw met aandacht te lezen, te kijken en te denken.

​Een rechtssysteem leeft per definitie van diepgang.

Voor wie in het recht werkt, klinkt dat verlangen vertrouwd. Een rechtssysteem leeft per definitie van diepgang. Van zorgvuldig argumenteren, van trage afwegingen, van bronnen die je niet in een tweet of postje vat. De juridische wereld is een van de laatste plekken waar tijd voor analyse als noodzakelijk wordt gezien. In een wereld die elke hoorzitting in een fragment wil persen, is dat geen nostalgie, maar een verworvenheid die het verdedigen waard blijft.

Met deze laatste bijdrage neem ik voorlopig afscheid van mijn column bij Jubel, omdat andere (schrijf)projecten nu even mijn volle aandacht vragen. Maar ik wilde deze reeks stukken eindigen met een positieve noot.

Zelf schrijf ik boeken niet omdat het de makkelijkste manier is om ideeën te verspreiden, integendeel, maar omdat sommige gedachten ruimte nodig hebben om te groeien. Ze verdienen meer dan een flitsfilmpje van 30 seconden. Ze verdienen een grotere plek.

​Ook deze columns probeerden dat: niet snel achter de actualiteit lopen, maar er een stap naast gaan staan.

Ook deze columns probeerden dat: niet snel achter de actualiteit lopen, maar er een stap naast gaan staan. Dat ik dat hier mocht doen, voor lezers die ernst en nuance niet verwarren met saaiheid, beschouw ik als een groot voorrecht.

De renaissance van de diepgang wordt geen luidruchtige revolutie. Ze komt stil, bijna onzichtbaar, als een parallelle stroming die terrein wint. Er zal altijd vraag zijn naar fastfood, en dat hoeft niet te verdwijnen. Maar er is ruimte voor het driegangenmenu daarnaast. Voor wie goed kijkt, is die renaissance al volop bezig.

Mijn column hier eindigt voorlopig. De betrokkenheid, het schrijven en het denken niet. Ik kijk er dan ook erg naar uit u via andere wegen weer te ontmoeten, beste lezer. En ik reken erop dat ook u probeert mee te werken aan de renaissance van de diepgang.

Dat is wellicht de mooiste gedachte om mee af te sluiten: een renaissance, hoe stil ook, begint altijd met iemand die de tijd neemt om verder te kijken. Met dank aan al wie meelas.

​​​​​Julien De Wit