Jubel

Dit is de Jubel-postbus. Op deze pagina verschijnen artikels geschreven door specialisten in het recht, notariaat, fiscaliteit, accountancy en Legal Tech zonder eigen auteurspagina op Jubel.be.

De artikels geplaatst onder de Jubel-postbus, spelen in op de juridische en fiscale actualiteit in België. Om die reden is de Jubel-postbus een onmisbare hulp voor wie op de hoogte wil blijven van de juridische en fiscale wereld en het Belgisch recht.

Wil u zelf bijdragen aan de Jubel-postbus? Mail dan naar redactie@jubel.be. Na evaluatie door de redactie, wordt uw bijdrage gepubliceerd.

Onderstaande tekst van Pierre Thiriar is een ingekorte versie van zijn open brief aan de voorzitter van de OVB. U kunt de integrale versie van zijn open brief hier downloaden.

De auteur is raadsheer in het hof van beroep te Antwerpen en praktijkassistent gerechtelijk recht aan de Universiteit Antwerpen. Hij schrijft deze open brief in eigen naam zonder daarbij enige instantie te vertegenwoordigen.

Geachte voorzitter,

Ik dank u zeer voor de aandacht die u hebt besteed aan mijn opiniestukken van begin vorige maand op LinkedIn met betrekking tot DIPLAD, REGSOL en DPA. Ik heb enorm op prijs gesteld dat de zogenaamde factcheck van de OVB en uw opiniestuk van vrijdag 13 november 2020, mijn standpunt onder de aandacht van advocaten heeft gebracht. Ik heb begin november immers niets anders geschreven dan wat ik reeds meermaals eerder had gepubliceerd in de afgelopen jaren. Deze problematiek zal, hoop ik, nu eindelijk de plaats die zij in onze samenleving verdient, krijgen en zal niet meer weg te slaan zijn uit de agenda van de minister van Justitie, het College van Hoven en Rechtbanken, het College van het Openbaar Ministerie en de Hoge Raad voor de Justitie.

U hebt het in uw opiniestuk van 13 november 2020 over een banvloek tegen de advocatuur, maar ik neem u dat niet kwalijk, omdat u weet dat dat niet waar is en dat deze holle retoriek vermoedelijk ingegeven is door het communicatiebureau dat de OVB sinds kort bijstaat. Eenieder die mij ooit heeft ontmoet, weet dat mijn respect voor advocaten immens is en dat mijn respect voor de advocatuur – als fundamenteel instituut binnen ons rechtsbestel – onvoorwaardelijk is. Waar wij van mening verschillen, met alle respect voor uw visie, is dat ik ervan overtuigd ben dat een advocaat altijd – weliswaar binnen een strikt deontologisch kader – een particulier belang benaarstigt, dat van zijn cliënt. Ik meen dat het onrecht aandoet aan de fundamentele opdracht van de advocaat, wanneer men van hem een behoeder van het algemeen belang wil maken.

Ik lijst hierna beknopt de kernpunten van mijn betoog op:

  1. De burger moet noodgedwongen uiterst gevoelige en privacy gebonden gegevens toevertrouwen aan het rechterlijk apparaat in het kader van een gerechtelijke procedure. Het rechterlijk apparaat heeft een wettelijke en maatschappelijke plicht om uiterst zorgvuldig om te springen met deze data en mag die onder geen enkel beding aan het beheer van een privé-actor overlaten. Geen enkele privé-actor! Of het nu gaat om Google, Microsoft, Facebook, Amazon, Apple, de gerechtsdeurwaarders of Diplad doet in het geheel niets ter zake. De data die noodgedwongen worden toevertrouwd aan de openbare instelling Justitie moeten door Justitie beheerd worden.
  2. Een vzw of stichting streeft zoals een vennootschap winst na. Het onderscheidend criterium is dat een vzw of stichting de winst terug investeert in de rechtspersoon zelf met het oog op de realisatie van het doel dat zij zich heeft vooropgesteld. Een vennootschap daarentegen streeft ernaar en moet de winst uitkeren of reserveren ten behoeve van haar vennoten. Een vennootschap kan ook niet uit vrijgevigheid handelen. Het feit dat de OVB en de OBFG ervoor gekozen hebben om niet de vzw of stichting Diplad op te richten maar wel de cvba Diplad, betekent derhalve dat profijt maken voor de vennoten ingebakken is in de gekozen vennootschapsvorm. Dat Diplad eigen profijt ten behoeve van haar vennoten nastreeft, is op zich prima. Elke advocatenassociatie heeft hetzelfde doel, winst maken voor de vennoten, en daar is absoluut niets mis mee. Problematisch wordt het wanneer een deel van de openbare dienstverlening aan die vennootschap wordt toevertrouwd en dan nog met een monopolie op die dienstverlening.
  3. Het is van algemene bekendheid dat Diplad financieel niet in de allerbeste papieren verkeert (zie de gepubliceerde jaarrekeningen) en dat de periode waarin het gebruik van DPA krachtens een onwettig KB verplicht werd gesteld voor advocaten, heeft aangetoond dat DPA als zuivere doorgeefluik van conclusies en stukken niet rendabel genoeg is om de financiële put te dichten. Enige oplossing voor Diplad om profijt te maken, bestaat erin de goudmijn aan data waarop zij zit, te ontginnen.
  4. Het vorige kabinet Justitie heeft een doorgeefluikfunctie naar en van e-Deposit uitbesteed aan een private onderneming, Diplad, aan wie bovendien een monopolie positie werd verleend, met flagrante miskenning van de wetgeving inzake openbare aanbestedingen, die nochtans strafrechtelijk gesanctioneerd is.
  5. De digitale autosnelweg naar Justitie werd gebouwd door Justitie en wordt door Justitie en de griffies beheerd. Het enige wat Diplad heeft gedaan is een private tolbareel op die digitale autosnelweg plaatsen. Het cynisme werd hierbij ten top gedreven doordat het tot stand brengen van de connectie tussen e-Deposit en DPA ter hoogte van 600.000 euro werd gefinancierd door het departement Justitie zelf.
  6. De certificatie van de toegang tot e-Deposit gebeurt via de elektronische identiteitskaart. Nota bene, op deze identiteitskaart kan (mits voorlegging van de nodige bewijsstukken) de kwaliteit van advocaat worden opgenomen. Er is dan ook geen enkele noodzaak aan een afzonderlijke advocatenkaart. De advocatenkaart werkt ook niet autonoom, aangezien de advocatenkaart wordt gelinkt aan de identiteitskaart en de authenticatie nog altijd finaal via de identiteitskaart van de betrokken advocaat gebeurt. Eigenlijk is de advocatenkaart niets anders dan een kostelijke en nutteloze extra laag vernis boven op de elektronische identiteitskaart.
  7. In het procesrecht kan iedereen stukken en conclusies neerleggen, een advocaat, haar of zijn secretaresse, haar of zijn bode of zo nodig zelfs de poetshulp van het kantoor. Er bestaat dan ook geen enkele juridische grondslag om de toegang tot e-Deposit voor te behouden aan een advocaat of om te controleren dat e-Deposit wel degelijk door een betrokken advocaat werd gebruikt.
  8. De veiligheid van de informaticatransactie met e-Deposit wordt gewaarborgd door e-Deposit zelf en het gebruik van de elektronische identiteitskaart. De tussenschakel van DPA heeft geen enkele toegevoegde meerwaarde voor e-Deposit. Bovendien, telkens wanneer ik een transactie doe op internet, bijvoorbeeld een online aankoop met mijn creditkaart, betaal ik enkele eurocenten voor de certificatie. Ver onder het tarief dat DPA aanrekent voor beweerde gelijkaardige diensten. De monopolistische tarieven die voor het gebruik van DPA worden aangerekend, werden niet bepaald op basis van de toegevoegde waarde van de beweerde dienst, maar wel in functie van de financiële kater van Diplad. Kostprijs die wordt afgewenteld op de rechtzoekende en fungeert als een bijkomende financiële drempel voor de toegang tot Justitie.

Pierre Thiriar

Jubel

Dit is de Jubel-postbus. Op deze pagina verschijnen artikels geschreven door specialisten in het recht, notariaat, fiscaliteit, accountancy en Legal Tech zonder eigen auteurspagina op Jubel.be.

De artikels geplaatst onder de Jubel-postbus, spelen in op de juridische en fiscale actualiteit in België. Om die reden is de Jubel-postbus een onmisbare hulp voor wie op de hoogte wil blijven van de juridische en fiscale wereld en het Belgisch recht.

Wil u zelf bijdragen aan de Jubel-postbus? Mail dan naar redactie@jubel.be. Na evaluatie door de redactie, wordt uw bijdrage gepubliceerd.

Bekijk alle artikelen

7 reacties

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

    • Met dank aan de raadsheer de gedachten en bedenkingen van mijn kantoor te verwoorden op heldere en volledige wijze.
      En nu gaan we ons verder blauw ergeren aan de DPA-stalking in onze mailboxen. En nog meer aan het feit dat o.i. onze identiteitskaart dubbel gebruik uitmaakt met de volstrekt overbodige advocatenkaart. Die blijkbaar “uit een steviger materiaal” is vervaardigd dan de vorige! Wie verzint zoiets?

  • Geachte raadsheer,

    Uiteraard handelt elke advocaat in het belang van zijn cliënt en is hij daarom partijdig. Maar stellen dat hij daarom geen behoeder is van het algemeen belang gaat ons wel een brug te ver.

    Is het niet net de taak van de advocaat erover te waken dat de principes van de rechtstaat worden gerespecteerd in elk individueel dossier? Precies daardoor wordt de rechtstaat concreet en blijft het geen abstract gegeven. Dient de advocaat daardoor niet, in elk dossier, de belangen van de rechtstaat en aldus ook het algemeen belang?

    Waken de lokale raden van de Ordes volgens art. 454 Ger.W. dan niet over de waardigheid en rechtschapenheid die aan het beroep van advocaat ten grondslag liggen en onderschrijven zij daarmee niet ondubbelzinnig de waarden van algemeen belang? Bewaken advocaten, Ordes en stafhouders bvb. niet het beroepsgeheim, als één van de belangrijke peilers van algemeen belang?

    En kent art. 495 Ger.W. niet aan de communautaire ordes de bevoegdheid toe om initiatieven en maatregelen te nemen voor de behartiging van de belangen van de advocaat én van de rechtzoekende?

    De opdracht van de advocaat én van de Ordes is bijgevolg helemaal niet beperkt tot het particulier belang van de cliënt, maar treft het belang van alle rechtzoekenden.

    Het is niet alleen goed maar ook noodzakelijk dat de advocatuur samen met de magistratuur het belang van de rechtzoekenden behoedt tot behoud van de rechtstaat.

    Zowel magistraten als advocaten moeten, elk vanuit de eigen taak, de staat van recht waarborgen.

    Hierin verdeling brengen speelt in de kaart van diegene die de staat van recht liever ziet verdwijnen.

    Wij denken niet dat dit uw bedoeling is, maar toch komt uw open brief niet verbindend over.

    Wij zullen hier niet ingaan op het Diplad-debat, maar misschien moeten wij die kostbare data waar u het over heeft, gezamenlijk behoeden voor misbruik, magistraten én advocaten, zonder gekissebis over het monopolie van de goede bedoelingen.

    Marnix Moerman
    Wnd. stafhouder balie Gent

    Christian Cauwe
    Prostafhouder
    Wnd. vicestafhouder balie Gent

    • Met dank aan de Wnd. stafhouder en de Prostafhouder voor hun bijdrage die blijkbaar geen reactie was op de waardevolle bijdrage van Raadsheer Thiriar maar toch fijne lectuur was.

  • In de discussie over Diplad wordt steeds verwezen naar ‘de advocatuur’, terwijl het mij lijkt dat er binnen de advocatuur evenmin enig draagvlak bestaat voor het systeem. Het systeem wordt door de meesten inderdaad gezien als een volstrekt nutteloze (dure) tolpoort tussen de advocaat en de overheid. Het wordt naar mijn aanvoelen nauwelijks gebruikt, wat op zich reeds bewijst dat er nauwelijks vraag naar is en dat er alleszins geen nood bestaat.

    Iedere balie zou haar advocaten kunnen bevragen over de wenselijkheid van het systeem en op basis daarvan beslissen of het verder levensvatbaar is. Dat gebeurde tot nu toe niet. Diplad en de advocatenorde geven de indruk krampachtig vast te houden aan een doodgeboren kind, tegen beter weten in.

    Doorheen de tijd heeft men tal van redenen bedacht waarom Diplad toch nuttig zou zijn. Het nut kan men echter afmeten aan de gebruikscijfers: bedroevend laag.

    Het argument van de hoedanigheidscontrole is vreemd. Het neerleggen van documenten en stukken is geen monopolie van de advocaat. Om het even wie kan deze neerleggen bij een griffie. Waarom zou niet om het even wie dat digitaal mogen doen?

    De hoop is nu voor sommigen dat het gebruik van Diplad verplicht zou worden, zoals het dat even was. Alleen al dit streven wijst naar mijn aanvoelen op een volkomen falen van het Diplad-systeem.

    In de korte tijd dat het verplicht was, klaagden de rechtbanken trouwens over de grote toename aan fysieke neerleggingen. Velen zijn niet bereid om torenhoge kosten te betalen voor de verzending van documenten via Diplad.

    Trouwens, Diplad was recent enige tijd gratis, en is dat misschien nog steeds. Een geste in de coronacrisis. Ook nu het gratis is/was, merk ik niet dat er meer gebruik van wordt gemaakt.

    Het blijft eenvoudigweg een onaantrekkelijk, ja zelfs wat ‘verbrand’ systeem. Naar mijn aanvoelen heeft het voor de meesten ‘afgedaan’.

    Laat eenieder de vrijheid behouden om Diplad al dan niet te gebruiken. Wie het nuttig vindt, zal zijn weg wel vinden of gevonden hebben.

    Het alternatief via e-deposit moet alleszins beschikbaar blijven. Het voldoet perfect aan de noden van het merendeel van de advocaten, deskundigen en rechtzoekenden. Het is performant, oogt goed, werkt intuïtief en wordt stilaan alomvattend. En dat allemaal dan ook nog een gratis voor de rechtzoekende.

    Cvba Diplad zou moeten stoppen met proberen om e-deposit van de markt te verdringen door gelobby bij de wetgever, om zo (opnieuw) verplicht te worden. Een echte onderneming probeert producten te maken die aantrekkelijk zijn en een echte nood vervullen. Een echte onderneming erkent ook haar falen.

  • De systematische ontkenning van de complexiteit van deze digitale instrumenten, hun bescherming, onderhoud en updating, strekt ertoe dat enkel zij die geen enkele kennis noch inzicht hebben in deze wereld, doch die toch de kosten van dit alles blijven miskennen, zich gewoon brutaal vergissen en moeten ophouden zij die wel die inzichten hebben te willen blijven meesleuren op dit onzalige pad. E-deposit werkt meestal. Moge het meestal blijven werken. Verder is het systematische ontkennen van de eindigheid der uren, sedert de invoering van de BTW verplichting, evenzoveel bijscholings- en andere verplichtingen, nu blijkbaar aangevuld met het afpunten van neerleggingskosten godbetert en hun boekhoudkundige verwerking, niet opgelost met het aanstellen van “burn-out” opvang. Misschien toch maar eens eindelijk eraan denken de volgende generatie te ontzien, want zij gaan al deze ongein moeten betalen. En blijven betalen.

  • Voor zij die nog zouden twijfelen: toen ik “in tempore non suspecto” verwees naar de steeds weer grovelijk onderschatte kwetsbaarheid van al deze digitale wonderen,, moest Google nog uitvallen: en dat is deze week gebeurd. “L’apprenti sorcier”vaudra mieux avoir des “deep pockets” om dat allemaal opgelost te krijgen, maar dat zijn blijkbaar niet deze van …. ja, van wie eigenlijk op het einde want de middelen van de advocatuur lijken mij momenteel wel bijzonder eindig en overbevraagd gezien de steeds weer stijgende baliebijdragen.