Expertise

Deel I: Heb ik pas recht op een bonus na een goede evaluatie?

Hoe zit het eigenlijk als je bonus afhankelijk is van een gunstige evaluatie? Stel: je werkgever zegt dat je recht hebt op een bonus, na een goede evaluatie. Op het einde van het jaar blijk je een slechte beoordeling te krijgen of weigert je werkgever een evaluatie af te nemen. Daar gaat je bonus in rook op. Wat te doen?

Voorwaarden op papier zetten

De beste tip: zorg dat er voor dat er op voorhand precieze voorwaarden op papier staan. Zo vermijd je heel wat problemen. Dat betekent duidelijk maken op welke bonus je als werknemer recht hebt, hoe de evaluatie zal verlopen en met welke criteria er rekening wordt gehouden (bv. is het een louter individuele evaluatie of wordt er ook gekeken naar hoe de onderneming het in zijn geheel doet). Een loutere vermelding in het contract “dat er een bonus zal worden uitgekeerd”, is onvoldoende. Een vage belofte laat te veel onduidelijkheid over de omstandigheden en het bedrag van de bonus. Een duidelijke clausule in het contract vormt een echte verbintenis, een goede basis om je rechten te laten gelden. Je kan er zo ook voor zorgen dat de evaluatie op een correcte manier gebeurt. Er blijft wel een zekere marge voor we werkgever (bv. wat betreft het bedrag), maar willekeur wordt uitgesloten (bv. uitkeren van een belachelijk lage bonus).

Naar de rechter

Wat als je niets op papier hebt gezet, of als je de voorwaarden niet precies genoeg hebt geformuleerd? Kan je dan met behulp van een advocaat je bonus voor de rechter afdwingen? Dat kan.

De rechter kan dan aan de werkgever vragen om aan te tonen dat er een evaluatie is gebeurd.

Hij zal daarbij ex aequo et bono oordelen. Stel dat de rechter oordeelt dat je recht hebt op een bonus. Vraag is dan hoe hij moet bepalen waar je precies recht op hebt. Hij heeft op zijn minst enkele referentiepunten nodig, bv. wat hebben andere werknemers in het bedrijf gekregen. Hier rijst er mogelijk een informatieprobleem: als werknemer weet je vaak niet of je collega’s een bonus krijgen of hoeveel zij kregen. Werknemers zijn immers meestal niet geneigd dit soort privé-informatie met anderen te delen. Hun recht op privacy maakt ook dat ze daartoe niet kunnen worden verplicht. En wat als er binnen de onderneming nog nooit een bonus werd uitgekeerd?

Recht op schadevergoeding?

Een alternatief is de rechter in plaats van een bonus om een schadevergoeding vragen. Je mag als werknemer immers verwachten dat je werkgever te goeder trouw zijn contractuele verplichtingen nakomt. Het niet nakomen van beloftes kan een contractuele fout zijn. Daarnaast zou het niet toekennen van de bonus ook een inbreuk kunnen zijn op een discriminatieverbod. Bij inbreuken op deze wetgeving bestaan duidelijke barema’s die aangeven op hoeveel schadevergoeding je recht hebt.

 

Willy van Eeckhoutte

Buitengewoon hoogleraar UGent

 

Deze boeiende reeks debatten aangaande de bonus, vindt u ook terug op Advocatennet.be.

Opmerking plaatsen

Uw naam wordt privé weergegeven op de website en is niet zichtbaar voor anderen. Uw e-mailadres wordt opgeslagen maar niet gepubliceerd.