Rechtuit

Zal justitie in september crashen?

Avatar
Geschreven door Hugo Lamon

LAMON op woensdag

Mr. Hugo Lamon is advocaat aan de balie van Limburg en Brussel NL.
Hij publiceert over o.m. ondernemingsrecht en deontologie.

Hij mengt zich al jaren in het maatschappelijk debat over justitie.

Wie vorige week de Franse krant Le Figaro las (14 augustus),  moest zich als Belgische advocaat of magistraat toch wel even in de haren krabben. Er werd gewag gemaakt van een door de Franse Inspection Générale de la Justice ontwikkelde digitale kit om korpschefs toe te laten hun rechtbanken beter te beheren, onder meer aan de hand van allerhande statistisch materiaal. Het gaat dan onder meer over de plaatselijke conjunctuurbarometers en de toestand van de arbeidsmarkt (met o.m. de tijdelijke en algehele werkloosheidscijfers in een betrokken regio), maar ook alle beschikbare gegevens van de Banque de France over de overmatige schuldenlast (dat zorgt in Frankrijk voor een belangrijk deel van de instroom aan burgerlijke zaken) en de verstrekte overheidsgaranties aan ondernemingen (van belang voor het detecteren van bedrijven in moeilijkheden) en bijvoorbeeld het aantal gedetineerden in iedere gevangenis, met inbegrip van de dagelijkse bewegingen (om de beschikbare capaciteit perfect te kunnen inschatten). Doel van dit alles is dat rechtbankvoorzitters met concrete cijfers anticiperen op het aantal zaken die op korte en wat langere termijn in elke rechtbank kunnen worden verwacht. Volgens de krant is het niet meer dan een bundeling van informatie waarover de verschillende overheidsdiensten beschikken, maar die nu ook gemakkelijk toegankelijk zijn voor de rechtbanken. Dat moet hen  toelaten het werk beter te organiseren (“un outil pour anticiper les contentieux”). Volgens de krant geeft de kit ook IT-instrumenten voor de operationele werking en stelt het hen onder meer ook in staat toezicht te houden op de personele middelen, het beheer  van de zittingszalen of bijvoorbeeld de mogelijkheid om het werk van de griffies  binnen een rechtsgebied te controleren.

Het is informatie over wat er in een buurland gebeurt. Voor zover geweten bestaat er in ons land geen dergelijke kit. De Franse justitie heeft nochtans niet echt de reputatie van een hyper-performante organisatie te zijn. Het mag ons eens te meer tot nadenken stemmen over de wijze waarop de Belgische justitie moet werken. Het kan natuurlijk zijn dat ook in ons land alle rechtbankvoorzitters over dezelfde informatie beschikken, maar het valt te vrezen dat de realiteit meer intriest is en zij vaak aan hun lot worden overgelaten met een gebrek aan moderne middelen.

De toestand is soms zorgwekkend. Vorige week had een advocaat de euvele moed om een standaardbrief van de griffie van het hof van beroep te Brussel op  sociale media te posten. Hij had het aangedurfd om, drie jaar na de inleiding van een zaak in beroep, aan de griffie te vragen wanneer de zaak zou kunnen gepleit worden. Er werd hem geantwoord dat “de zaken (worden) beheerd via een geautomatiseerd wachtlijst-systeem en verwerkt  in de (meest rechtvaardige) volgorde”. Daarop werd dan – handgeschreven ! – toegevoegd dat zijn zaak ten vroegste in september 2026 (!) zou worden gepleit: “Mogen wij u (…) ook verzoeken ons daarover geen nodeloze herinneringsbrieven te sturen: de verdere opvolging gebeurt immers automatisch”.  Er volgden op LinkedIn meer dan 100 commentaren, met o.m. deze : “Zoveel vragen bij deze “automatisering”. Verwachte vaststellingsdatum manueel ingevuld. En brief per post verstuurd. Dit proces was te moeilijk om mee te automatiseren?”.  Voor wie er nog aan twijfelde: er is nog werk aan de winkel en dat was nog vóór corona.

Intussen werden, als gevolg van die coronamaatregelen, overal vele pleitzaken uitgesteld naar september en oktober. Heeft er iemand al bij stilgestaan of de rechtbanken die piek wel aankunnen? En is er eigenlijk een plan van aanpak bij een mogelijke tweede, derde of vierde uitbraak van de pandemie? (indien wel: waarom wordt daar dan zo angstvallig over gezwegen? Zo niet: is het niet de hoogste tijd om dat uit te werken?).  En krijgen de ondernemingsrechtbanken wel voldoende accurate conjunctuurinformatie en middelen om de te verwachten toevloed aan faillissementen op te vangen? En wie beheert in ons land het beschikbaar statistisch materiaal om de in de nabije toekomst te verwachten werklast van de rechtbanken als gevolg van de coronapandemie in kaart te brengen? Zou het kunnen dat de hoven en rechtbanken dit volledig op de tast moeten inschatten en coördineren?

Getuigt het van onwetendheid, zwartgalligheid, pessimisme of realiteitszin wanneer nu de vrees wordt geuit dat justitie voor zware tijden staat en dat het daarbij niet uitgesloten is dat een volledige crash van justitie niet langer valt uit te sluiten? Zelfs wie daarover niet ongerust is, weze toch maar beter alert.

Hugo LAMON

Meer blogposts lezen van Hugo Lamon? Dat kan hier!

1 Comment

  • Het hof van beroep Brussel is al dertig jaar model voor een eerder archaïsche voorbijgestreefde 19de eeuwse blabla afhandeling van juridische geschillen.. Gelukkig vertoeven ook daar witte merels…
    Maar in het hof van beroep antwerpen werkt alles meestal.. We zijn maar soms ook falende mensen… vlot….sinds dertig jaar.

    Beter focussen op de redenen van dat bestaand onderscheid… Misschien gaan we dan samen beter vooruit…

Opmerking plaatsen

Uw naam wordt privé weergegeven op de website en is niet zichtbaar voor anderen. Uw e-mailadres wordt opgeslagen maar niet gepubliceerd.