​De advocatuur is een prachtig beroep. Het is uitdagend, afwisselend en intellectueel boeiend. Je krijgt er de kans om mensen bij te staan op sleutelmomenten in hun leven. Ik kan je alleen maar feliciteren met de keuze om deze weg in te slaan. Tegelijk is het heel normaal dat je als beginnende advocaat nog met vragen zit. Misschien twijfel je of je wel genoeg weet om aan je eerste dossiers te starten, in welk type kantoor je het beste past of hoe je verdere carrière er moet uitzien. Dit is geen onzekerheid, maar een gezonde dosis zenuwen. Besef dat je mag groeien in je rol als advocaat. Al doende leert men, dat is in de advocatuur zeker niet anders.

Ik hoop je met deze tips verder op weg te kunnen helpen.

1. Zoek een kantoor dat bij jou past

Je hebt wellicht al vaak nagedacht over de rechtstak die jou het meest interesseert en die aansluit bij je studies. Minstens zo belangrijk is evenwel het kantoor waar je de praktijk zal aanleren en uitoefenen. Laat je niet misleiden door grootte of reputatie. Een dossier is niet noodzakelijk belangrijker op een groot kantoor, net zoals de begeleiding op een klein kantoor niet noodzakelijk persoonlijker is.

Het gaat erom een kantoor te vinden dat aansluit bij wat jij belangrijk vindt. Stel de vragen waar je mee zit aan je mogelijke stagemeester: wat zal ik leren op dit kantoor, van wie zal ik het leren, en welke ruimte krijg ik om hier te ontwikkelen? Je zal veel tijd doorbrengen op het kantoor, bij je stagemeester en je collega’s. De menselijke klik zal mee bepalen hoe graag je advocaat zult zijn. Onderschat dus niet hoe belangrijk het is om een omgeving te vinden die goed voelt.

​​“Onderschat dus niet hoe belangrijk het is om een omgeving te vinden die goed voelt.”

2. Neem verantwoordelijkheid

Een goede stagemeester is goud waard. Hij of zij heeft kennis, ervaring en praktijkinzichten waar je enorm veel van zal bijleren. Vergeet evenwel niet dat jij uiteindelijk mee ​verantwoordelijk bent voor het dossier waaraan je werkt. Durf kritisch nadenken over de dossiers die je voor je krijgt. Neem niet alles voor waar aan, maar vraag stukken. Neem je tijd om het juridisch kader te onderzoeken. Als je denkt dat er een betere piste bestaat, durf die te bespreken. Misschien heb je ongelijk, maar daar zal je dan uit leren. Blind uitvoeren wat de cliënt of de stagemeester je opdraagt, brengt je niet verder.

Vraag jezelf telkens opnieuw af: ben ik overtuigd van wat ik schrijf? Heb ik alle mogelijkheden onderzocht? Behoud ik mijn geloofwaardigheid als ik dit standpunt verdedig? Als je betrokkenheid toont in je dossiers, dan zal je op termijn meer vertrouwen krijgen.

3. Onderzoek de fundamenten

Aan het begin van je carrière zal de verleiding groot zijn om snel antwoorden te vinden. Een modelconclusie, de redenering van ChatGPT of een online blogartikel lijken op het eerste gezicht misschien voldoende. Cliënten verwachten echter meer. Meer zelfs, zij zullen wellicht zelf al de online toegankelijke bronnen geraadpleegd hebben. Een goede advocaat zoekt het wettelijk kader op, de voorbereidende werken en de toepasselijke rechtspraak en rechtsleer. Hij of zij bekijkt waarom een wet ooit werd ingevoerd en tracht het systeem achter de wet te begrijpen. Daarmee bouwt de advocaat kennis op die breder is dan het concrete dossier waarin hij of zij aan het werk is.

Wie de fundamenten begrijpt en beheerst, kan zelf unieke oplossingen bedenken. Dit creëert meer waarde dan het overnemen van oplossingen uit andere dossiers. Maak er dus een gewoonte van om dieper te graven dan strikt noodzakelijk. De inzichten die je daarmee opdoet, maken jouw expertise waardevol.

​4. Blijf lezen

Ook in de advocatuur moet je ‘levenslang leren’. Wetboeken worden herschreven, rechtspraak evolueert en auteurs zorgen voor kritische bedenkingen die niet steeds met elkaar overeenstemmen. Het gevaar is dat je na een tijd meent je rechtstak voldoende te beheersen en gaat handelen uit automatisme. Maak er evenwel een gewoonte van om juridische tijdschriften te blijven lezen en opleidingen te blijven volgen, zelfs in de gebieden waar je denkt alles al over te kennen.

Het is overigens niet nodig en ook niet mogelijk om alles te onthouden wat je ooit zult horen of lezen. Door te blijven lezen en opleidingen te volgen, zal je wel de juiste juridische reflexen kweken die je er toe zullen aanzetten om alert te zijn wanneer het nodig is.

5. Durf toe te geven wat je (nog) niet weet

Je hoeft als beginnende advocaat nog niet op elke vraag een antwoord te hebben. Het maakt deel uit van het leerproces om telkens opnieuw in de boeken te moeten duiken. Het zal confronterend zijn om vast te stellen hoe weinig je weet na een jarenlange universitaire studie. Je hoeft dit niet te verstoppen, zolang je er verstandig mee kan omspringen. Je diploma is geen eindpunt, maar wel de basis voor je verdere groei. Grondig opzoekwerk maakt nu eenmaal deel uit van een goede beroepshouding.

Probeer daarentegen wel de ervaring die je opdoet, uit feedback van je stagemeester of uit ervaringen in de rechtbank, mee te nemen in je toekomstige dossiers. Vraag jezelf steeds af wat je in een volgend dossier anders of beter zou doen. Zo bouw je niet alleen kennis op, maar ook inzicht en strategische reflexen. Op die manier zal elk volgend dossier sterker onderbouwd zijn dan het vorige.

“Je diploma is geen eindpunt, maar wel de basis voor je verdere groei.”

​6. Investeer in relaties met mensen

Confraters, magistraten, cliënten: in de advocatuur werk je voor en met mensen. In een dossier kan het er al eens hard aan toegaan, maar laat je er niet toe verleiden om de persoon achter het dossier aan te vallen. Dat betekent niet dat je niet alles uit de kast mag halen om het dossier tot een goed einde te brengen. Meer zelfs, dat ben je aan je cliënt verschuldigd. Op de man (of vrouw) spelen is echter geen goed idee. Het brengt het dossier niets bij en verzuurt enkel de relaties met mensen die je doorheen je carrière nog regelmatig zal tegenkomen.

Het is verder ook belangrijk om te investeren in de relatie met mensen buiten je eigen kantoor. Je kan confraters ontmoeten op balieactiviteiten, opleidingen of netwerkevenementen. De contacten die je zo legt, kunnen nuttig zijn in je latere carrière. Zo zal je misschien ooit eens een dossier moeten doorverwijzen of verkozen willen worden voor een mandaat binnen de balie.

Uiteindelijk bouw je als advocaat niet alleen aan een reputatie in je dossiers, maar ook met de manier waarop je met mensen omgaat.

​7. Vergeet niet waarom je dit beroep gekozen hebt

Misschien ben je op een dag overweldigd door onhaalbare deadlines, een tegenvallend resultaat of een veeleisende cliënt. Probeer je op zo’n moment opnieuw voor de geest te halen waarom je ooit advocaat wilde worden: voor de grondige analyses, de menselijke dynamieken, om impact te maken op mens en maatschappij, het zelfstandig werken, de variatie in dossiers, het aantrekkelijke carrièrepad, … Wat het ook is: probeer de oorspronkelijke motivatie niet kwijt te geraken.

Tot slot

Als startende advocaat zal je fouten maken en twijfelen aan jezelf. Je zal dossiers tegenkomen die ingewikkelder zijn dan eerst gedacht of waarin je je strategie moet bijstellen. Dat hoort er nu eenmaal bij. Vergeet echter niet: een goede advocaat word je elke dag een beetje meer. Niet door nooit te twijfelen, maar door nieuwsgierig te blijven, kritisch te zijn en open te staan voor feedback. Ik wens je veel geluk in dit leerproces.

​​​​​​Sofie Mombaerts – Intinya

​​​Dit artikel verscheen eerder ook in het Jubel Magazine. Het papieren tijdschrift ontvangen? Stuur een mailtje naar redactie@jubel.be.