Knowlex juridische kennisdeling
Advocaten Algemeen Balies Magistratuur

Een leven zonder vergiffenis is niet mogelijk!

Het leven van de Brusselse advocaat Simon Gronowski is niet alleen merkwaardig maar ook beklijvend. Anno 1920 komt zijn vader als Poolse jood naar België. Zijn echtgenote uit Litouwen volgt vrij vlug. Ze huwen in Luik in 1923 en uit hun huwelijk werden twee kinderen geboren nl. Ita (1924) en Simon (1931).

De ouders van Simon vestigden zich in Brussel. Ze bouwden een woning in Etterbeek. Moeder baatte er een winkel in lederwaren uit op het gelijkvloers. Vader reisde de provincie rond om als groothandelaar hetzelfde artikel aan de man te brengen. De zus van Simon studeerde aan het lyceum te Elsene en hijzelf volgde het vijfde leerjaar te Etterbeek op het ogenblik dat zijn leven een dramatische wending kende.

We bevinden ons in de oorlogsperiode. In september 1942 zijn er heel wat razzia’s tegen de joden. Ook de arrestaties volgden elkaar op. De familie Gronowski is verplicht onder te duiken in een klein appartementje in Sint-Lambrechts-Woluwe. Simon herinnert zich nog alles. Op 17 maart 1943, om 9 uur in de ochtend toen ze nog aan het ontbijten waren (vader was ingevolge een hospitalisatie toevallig afwezig) werd er aan de voordeur gebeld. Twee Duitsers in burger van de Gestapo kwamen hen aanhouden. Ze werden voorlopig ondergebracht in een kelder aan de Louizalaan. De eropvolgende avond werden ze dan met een vijftigtal anderen overgebracht naar de kazerne Dossin te Mechelen. Zijn moeder kreeg het nummer 1233 en hijzelf het nummer 1234.
Op 19 april 1943 vertrekken ze vervolgens in een beestenwagen vanuit de kazerne naar Auschwitz (op dat ogenblik was voor hen noch de bedoeling, noch de bestemming gekend). Ter hoogte van Borgloon wordt de trein tegengehouden door verzetsstrijders. De mama van Simon slaagt erin haar 11 jarige zoon uit de trein te duwen. Hij dwaalt de hele nacht in het bos, komt terecht in Berlingen. Hij slaagt erin om terug in Schaarbeek te geraken. Hij leeft ondergedoken bij verschillende Belgische families tot aan de bevrijding. Ondertussen werd de harde realiteit voor hem duidelijk. Zijn moeder en zus werden vergast. Zijn vader stierf van verdriet in juli 1945. Simon bleef alleen achter. Hij studeerde rechten aan de ULB en werd advocaat aan de Brusselse balie.

Het vervolg van het verhaal van Simon overtreft alle verbeelding. Toen hij zich in de kazerne Dossin bevond was één van zijn bewakers de broer van de bekende beeldhouwer Koenraad Tinel. Voor diens overlijden wou de broer van Koenraad met zijn geweten in het reine komen. Een 16-jarige joodse jongen zorgde voor een eerste contact. Koenraad zorgde voor de rest.
Het wonder geschiedde: er kwam een verzoening tot stand. Simon (van joodse afkomst) en Koenraad (afkomstig uit een nazifamilie) doorbraken het slachtoffer-dader patroon. Ze werden vrienden. De twee kaalkoppen op respectabele leeftijd noemen elkaar zelfs broers. Gronowski tekende hun onwaarschijnlijk verhaal op. Koenraad zorgde voor de illustraties en David Van Reybrouck voor het bijhorende essay. De titel van het boek luidt; ‘Eindelijk bevrijd’.

Jezelf bevrijden door te vergeven is de boodschap van Simon. Dat hebben ze beiden gedaan. Hun boodschap is er één van hoop en geluk, en niet van verdriet, verklaart Simon Gronowski in een ontroerend filmpje gerealiseerd door de juridische uitgeverij Mijnwetboek en door Advocatennet.be (met dank aan uitgever Anne Knops). Deze reportage kan u bekijken bovenaan dit artikel. Ikzelf was de interviewer van dienst.

Gilbert PUTTEMAN
Vrederechter van het kanton Vilvoorde

1 Comment

  • Geachte,

    Een fantastisch verhaal. Het thema, de weg, het gegeven…. is voor onze familie geen onbekende. Mijn vader, Marcel Durnez, heeft de laatste jaren van zijn leven geijverd om de gemeenschappen Geluwe (Wervik) en Flossenbürg (voormalig KZ-Flossenbürg) dichter bij elkaar te brengen. Een ongeveer gelijk(w)aardig verhaal over vriendschappen die plots veel zaken mogelijk maken.
    Mijn vader stierf helaas op 15 november 2016.
    Alles staat momenteel in de stijgers en als enige zoon zal ik proberen om te vervolledigen waar mijn vader bijna in geslaagd was.

    Mvg
    Yves Durnez

Opmerking plaatsen

X