Advocaten Algemeen Balies Nieuws Notarissen

Staan notarissen voor dezelfde uitdagingen als advocaten?

Als voorzitter van Fednot (de Koninklijke Federatie van het Belgisch notariaat) mocht ik aanwezig zijn op de nieuwjaarsreceptie die de Orde van Vlaamse Balies organiseert in het Koloniënpaleis te Tervuren. Het was een schitterend gebeuren, én qua omgeving, én qua catering, én qua boodschappen van de sprekers. Ik veroorloof mij om op twee quotes te reageren vanuit notariële hoek.

Meester Edward Janssens, de voorzitter, zei dat er niet te veel advocaten zijn, doch wel te veel advocaten die hun werkwijze nog niet hebben aangepast aan de realiteit van vandaag. Ik deel zijn bezorgdheid en ben bereid deze vaststelling uit te breiden naar andere juridische actoren, inclusief de notarissen. Ook al zijn er de opleidingen, ook al zie ik collega’s die op eigen initiatief hun managementscapaciteiten wensen te verhogen, toch is er (nog) steeds een groep die meent rustig te kunnen voortdoen zoals weleer. Deze advocaten en notarissen zijn met zichzelf bezig en begrijpen niet dat zij het imago van hun beroepsgroep negatief beïnvloeden. Ik deel daarin dus zijn bezorgdheid.

De heer Bram De Vos, gastspreker, vroeg de aandacht van de advocaten voor een cliëntgerichte beroepsuitoefening. Ook dit geldt natuurlijk voor de notarissen. Ook notarissen kunnen zich niet verschuilen achter hun monopolie (niet om te pleiten, wel om akten te verlijden) om onvoldoende te luisteren naar de noden van de cliënten. Deze monopolies moeten het juist mogelijk maken dat de juridische dienstverlener zich zou kunnen focussen op het belang van zijn cliënt.

Terecht wees de heer De Vos hierbij erop dat het in de eerste plaats niet gaat om cliënttevredenheid, wel om cliëntgerichtheid. De jurist, advocaat of notaris, dient zich te richten op het belang van zijn cliënt, zelfs al pleziert dit de cliënt misschien in eerste instantie niet.

Maar meer dan de advocaat zal de notaris hierbij het algemeen belang niet uit het oog mogen verliezen. Een notaris is een openbaar ambtenaar en deelt in het openbaar gezag. Dit geeft hem verantwoordelijkheden én tegenover de overheid én tegenover de cliënt.

In de praktijk vertaalt zich dit in enerzijds een ambtsplicht: de notaris (als openbaar ambtenaar) mag zijn ambt niet weigeren indien een burger hem vraagt om een akte te verlijden. Een rechter kan immers ook niet weigeren een vonnis te vellen als dit om een of andere reden niet goed zou uitkomen.

Anderzijds mag de notaris natuurlijk niet alle akten verlijden en zal hij dus bepaalde zaken dienen te weigeren. Het is hem niet mogelijk om akten op te stellen die duidelijk de wet overtreden; ook dan maakt hij deel uit van het openbaar gezag.

In deze context wordt de cliëntgerichtheid dus reeds anders gekleurd dan deze bij de advocaten.

De eigenheid van het beroep van notaris leidt er bovendien toe dat de notaris, uit de aard  van zijn opdracht, meestal oog zal moeten hebben voor de belangen van alle partijen die bij een verrichting betrokken zijn. Men spreekt dan van de onpartijdigheid van de notaris (in tegenstelling tot de partijdigheid van de advocaat). In de context van de cliëntgerichtheid zouden we (terug) kunnen spreken van de meerzijdige partijdigheid: de notaris heeft oog voor het belang van elke partij en dient deze dan juist te verzoenen. In veel gevallen vinden cliënten dit laatste trouwens belangrijker dan de onmiddellijke tevredenheid bij een verrichting.

Ik deel dus ook de bezorgdheid en de benadering van de gastspreker, doch duidelijk gekleurd vanuit de eigenheid van de opdracht van de notaris.

Erik Van Tricht
Voorzitter Fednot

Opmerking plaatsen

X