​Sinds 1 januari 2026 is het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) definitief van kracht. Voer je (koolstofintensieve) goederen in van buiten de EU? Dan krijg je mogelijk te maken met nieuwe verplichtingen én extra kosten. CBAM is dus meer dan een administratieve formaliteit. Het heeft een rechtstreekse financiële en operationele impact, vooral voor productiebedrijven, bouwbedrijven en internationaal actieve kmo’s.

​Wat is CBAM?

CBAM is een Europees mechanisme dat ervoor zorgt dat ingevoerde goederen een vergelijkbare CO2-kost dragen als goederen die binnen de EU worden geproduceerd.

Het systeem sluit aan bij het bestaande EU Emissions Trading System (EU ETS). Binnen de EU moeten grote industriële spelers emissierechten aankopen voor hun CO₂-uitstoot. Omdat het aantal beschikbare rechten jaarlijks daalt, stijgt de prijs ervan. Om te vermijden dat productie zou verschuiven naar landen met minder strenge klimaatregels (zogenaamde koolstoflekkage), kregen bepaalde sectoren tot nu toe gratis emissierechten.

Met de invoering van CBAM verandert dat systeem geleidelijk. De gratis emissierechten worden stapsgewijs afgebouwd. Tegelijk wordt op ingevoerde koolstofintensieve goederen een vergelijkbare koolstofprijs toegepast.

Importeurs moeten voortaan:

• de emissies van ingevoerde CBAM-goederen rapporteren,
• en vanaf 2027 CBAM-certificaten aankopen en inleveren om emissies af te dekken.

Zo wil de EU een gelijk speelveld creëren én de transitie naar een schonere industrie versnellen.

Ben jij CBAM-plichtig? Doe de check in 4 stappen

​Belangrijk:

• Tot en met 2025 gold nog een drempel van € 150 per zending – die vervalt.

Vanaf wanneer is het van toepassing?

2023 – 2025: Transitieperiode
Je moest per kwartaal volume en emissies rapporteren, maar zonder financiële verplichting of certificaten.

2026: Definitieve start
Je hebt een CBAM-autorisatie nodig om te mogen invoeren.

2027: Eerste jaarlijkse aangifte
Je dient certificaten in voor de importen van 2026.

​Belangrijkste verplichtingen

Autorisatie en vergunning

Je moet de status van ‘Authorised CBAM Declarant’ aanvragen (op EORI-niveau). Dit doe je best via de douaneautoriteiten. Zonder (lopende) autorisatie mag je geen CBAM-goederen meer invoeren.

Dataverzameling en rapportering

Je moet per goed en per productie-installatie rapporteren over:

• Volume (ton)
• Land en productiefaciliteit van oorsprong
• Directe emissies – gerelateerd aan het productieproces (bv. gasverbranding)*
• Indirecte emissies (elektriciteitsverbruik)*
• Eventueel reeds betaalde koolstofprijs in het land van oorsprong (aftrekbaar mits bewijs)

*Emissiegegevens worden idealiter aangeleverd door leveranciers. Wanneer deze niet beschikbaar zijn, mogen standaardwaarden worden gebruikt. Let op: de standaardwaarden zijn bewust hoog en leiden vaak tot hogere kosten. Tijdige afspraken met leveranciers zijn daarom sterk aanbevolen.

CBAM-certificaten aankopen en inleveren (vanaf 2027)

Vanaf 2027 moeten importeurs effectief CBAM-certificaten aankopen en inleveren.

Eén certificaat staat gelijk aan 1 ton CO2.

De prijs volgt de EU-ETS veilingprijs.

​Veelgemaakte valkuilen (en hoe je ze vermijdt)

• Te laat emissiedata opvragen bij leveranciers => Leg nu al contractueel vast wie verantwoordelijk is voor correcte CO₂-data.
• Werken met standaardwaarden door gebrekkige datastromen => Dit leidt tot structureel hogere certificaatkosten.
• Geen tijdige autorisatie aanvragen => Je invoer kan stilvallen aan de grens, met operationele schade als gevolg. Plan dus tijdig je CBAM-aanvraag in.

Hoe Vandelanotte jou kan ondersteunen

CBAM heeft een impact op verschillende takken van je onderneming: aankoop, logistiek, finance, … Door koolstofemissies en kosten expliciet te maken, beïnvloedt CBAM onder meer leverancierskeuze (lagere emissies hebben financiële voordelen), contractvoorwaarden, datadeling en budgettering.

Wij helpen je om CBAM niet alleen compliant, maar ook strategisch slim aan te pakken aan de hand van:

• een CBAM‑impactanalyse (is CBAM van toepassing en in welke mate?);
• ondersteuning bij registratie en autorisatie;
• opzet en verbeteren van processen om data correct te verzamelen, te controleren en te rapporteren;
• begeleiding bij rapportering van emissies en gebruik van standaard‑ versus werkelijke waarden;
• budgettering van CBAM‑certificaten;
• strategisch advies rond leveranciers, contracten en sourcing.

Wacht niet tot je je eerste certificaten moet aankopen, maar bereid je nu al voor. Neem contact op met onze experts voor een verkennend gesprek. Zo vermijd je verrassingen en ben je klaar voor de volgende fase van de Europese klimaatregelgeving.

​Jenny Mae Vansteenlandt – Vandelanotte