Een vergunning kan soms een verregaande impact hebben op jouw rechten als omwonende. Als er een omgevingsvergunning verleend werd waar je het niet mee eens bent, kan je vaak administratief beroep instellen. In deze blog leggen we stap voor stap uit wat administratief beroep is, wie het kan indienen, binnen welke termijn en hoe de procedure verloopt.
Wat is een administratief beroep?
Met een beroep tegen een omgevingsvergunning of de weigering van de vergunning kan je als belanghebbende partij (aanvrager of derde) opkomen tegen de beslissing die de stad of gemeente heeft genomen. Tegen de uitdrukkelijke of stilzwijgende beslissing van het college van burgemeester en schepenen in eerste administratieve aanleg kan een georganiseerd administratief beroep worden ingesteld bij de deputatie van de provincie waarin het project is gelegen. Wanneer de deputatie zelf in eerste aanleg beslist, staat georganiseerd administratief beroep open bij de Vlaamse Regering.
Administratief beroep is een formele bestuurlijke procedure waarbij je de deputatie of de Vlaamse Regering verzoekt om de oorspronkelijke vergunningsbeslissing opnieuw te beoordelen. Het betreft geen gerechtelijke of jurisdictionele procedure, maar wel een herbeoordeling van de oorspronkelijke aanvraag.
De beroepsinstantie beoordeelt de vergunningsaanvraag in haar geheel. Dat betekent dat zij niet louter de in het beroepschrift aangevoerde argumenten onderzoekt, maar de volledige aanvraag opnieuw beoordeelt. Ook wanneer het beroep slechts betrekking heeft op een deel van de vergunning, blijft de volledige vergunningsaanvraag voorwerp van beoordeling.
Voor vergunningsaanvragers houdt dit een reëel risico in. Wanneer je beroep instelt tegen een verleende vergunning, bijvoorbeeld omdat je niet akkoord bent met de opgelegde voorwaarden, kan je geconfronteerd worden met strengere voorwaarden of zelfs met een volledige weigering.
Wie kan administratief beroep instellen?
Alleen personen of rechtspersonen die beschikken over een voldoende concreet belang bij de bestreden beslissing kunnen administratief beroep instellen. Dat is bijvoorbeeld wanneer je zelf aanvrager of houder bent van de omgevingsvergunning die men je niet verleent (onder de voorwaarden die je wil) of wanneer je als buur of andere betrokkene net hinder ondervindt als het vergunde project er zou komen.
Geen bezwaar, geen beroep?
In het verleden gold dat, wanneer een vergunningsaanvraag werd behandeld volgens de gewone vergunningsprocedure, enkel wie tijdens het openbaar onderzoek een bezwaar had ingediend nog administratief beroep kon instellen, behoudens enkele uitzonderingen. Naar aanleiding van de zogenaamde Codextrein werd deze beperking ingevoerd.
Het Grondwettelijk Hof (arrest nr. 46/2019 van 14 maart 2019) heeft deze regeling evenwel vernietigd omdat zij het recht op toegang tot de rechter onvoldoende waarborgde. Volgens het Hof was de beperking niet evenredig met het nagestreefde doel van snellere geschillenbeslechting. Vandaag kan ook wie geen bezwaar indiende tijdens het openbaar onderzoek alsnog administratief beroep instellen.
De toegang tot de rechter blijft evenwel een gevoelig thema in het omgevingsrecht. In het Actieprogramma Vergunningen, goedgekeurd door de Ministerraad van 19 december 2025, kondigt de Vlaamse Regering aan dat zij deze toegang opnieuw strikter wil afbakenen. Zo zal in het Omgevingsvergunningsdecreet worden verankerd dat een beroepsindiener moet beschikken over een voldoende persoonlijk, concreet en actueel belang. Indien blijkt dat het beroep uitsluitend wordt ingegeven door financiële of commerciële motieven, zonder aantoonbare reële hinder voor de persoonlijke leefomgeving, zal het beroep onontvankelijk kunnen worden verklaard. De Vlaamse Regering wil hiermee een einde maken aan zogenaamde strategische procedures die niet gericht zijn op de bescherming van een daadwerkelijk persoonlijk belang.
Binnen welke termijn moet administratief beroep worden ingesteld?
Het administratief beroep moet worden ingesteld binnen een vervaltermijn van dertig dagen. Deze termijn neemt, afhankelijk van wie het beroep instelt aanvang:
- De dag na de datum van de betekening van de bestreden beslissing voor die personen of instanties aan wie de beslissing betekend wordt.
- De dag na het verstrijken van de beslissingstermijn als de omgevingsvergunning in eerste administratieve aanleg geweigerd wordt.[1]
- De dag na de eerste dag van de aanplakking van de bestreden beslissing in de andere gevallen.
Deze termijn is een zogenaamde hakbijltermijn. Een laattijdig ingediend beroepschrift is hoe dan ook onontvankelijk.
Het instellen van administratief beroep schorst bovendien de uitvoerbaarheid van de verleende omgevingsvergunning. Zolang de beroepsprocedure loopt, mogen de vergunde werken niet worden aangevat.
Hoe moet je een administratief beroep instellen?
Het administratief beroep moet je digitaal indienen via het Omgevingsloket. Na aanmelding moet het juiste dossier worden geselecteerd en het beroepsformulier worden ingevuld. Het beroepschrift moet een duidelijke en juridisch onderbouwde motivering bevatten waarin wordt uiteengezet waarom de beslissing onwettig of onzorgvuldig is.
Voor de ontvankelijkheid van het beroep is de betaling van een dossiertaks vereist. Momenteel bedraagt deze 100 euro, behalve bij beroep tegen een stilzwijgende weigering. Ook hier zijn wijzigingen op komst. Het Actieprogramma Vergunningen voorziet in een verhoging van de dossiertaks voor administratief beroep op Vlaams niveau (dus niet op niveau van de deputatie), waarbij de opbrengsten integraal zullen worden ingezet voor de werking en capaciteit van de betrokken administraties.
Behandeling van het beroep
Tijdens de administratieve beroepsprocedure wordt in principe geen nieuw openbaar onderzoek georganiseerd. Wanneer in graad van beroep evenwel wijzigingen aan de aanvraag worden aangebracht of wanneer de bevoegde overheid toepassing maakt van de administratieve lus, kan alsnog een bijkomend onderzoek worden georganiseerd.
Enkel de beroepsindiener en de vergunningsaanvrager kunnen worden gehoord. De beroepsindiener die gehoord wenst te worden, moet dit uitdrukkelijk verzoeken in het beroepschrift. De bevoegde overheid kan beslissen om de hoorzitting schriftelijk of digitaal te laten verlopen, mits alle betrokkenen hiermee instemmen.
Beslissing in administratief beroep
De deputatie of de Vlaamse Regering neemt in principe een beslissing binnen een termijn van honderdtwintig dagen. Deze termijn kan in bepaalde gevallen eenmalig worden verlengd met zestig dagen. De beslissing wordt binnen een termijn van tien dagen betekend aan de partijen. De vergunning wordt uitvoerbaar vanaf de betekening van de definitieve beslissing in administratief beroep.
Indien men zich ook met deze beslissing niet kan verzoenen, staat nog een jurisdictioneel beroep open bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Dit is een gerechtelijke procedure onderworpen aan specifieke regels en termijnen. In tegenstelling tot het administratief beroep heeft een beroep bij de Raad geen schorsende werking. De vergunde werken kunnen ondanks een jurisdictioneel beroep worden aangevat.
0 reacties