​De eerste jaren aan de balie staan in het teken van veel lezen, veel opzoekingen, veel eerste versies schrijven en vooral veel herwerken. Monnikenwerk, maar het bouwt iets op wat je niet op de universiteit leert: dossierinzicht, taalgevoeligheid en de toetsing van de feitelijke elementen van een dossier aan het juridisch kader. De vraag rijst wat de gevolgen voor juniors zullen zijn als kantoren AI massaal beginnen te implementeren.

Zal AI beginnende advocaten vervangen?

Artificiële Intelligentie is in 2025 volledig ingeburgerd in het dagelijkse advocatenwerk. Waar digitalisering vroeger vooral ging over het beter beheren van dossiers, documenten en e-mails, gaat het nu over veel meer: een tijdslijn op basis van e-mails, een samenvatting van de feitelijke elementen van het dossier, een overzicht van de standpunten van de partijen, het opstellen van diverse brieven en procedurestukken. Het kan tegenwoordig in enkele minuten.

In de praktijk liggen de meeste opportuniteiten net in het aantrekken van meer jonge advocaten​

Vanuit dat beeld lijkt het logisch dat junior advocaten de eerste slachtoffers zouden worden van de integratie van AI in een kantoor. Veel van die repetitieve handelingen worden immers door AI overgenomen. De soep zal echter niet zo warm gegeten worden. In de praktijk liggen de meeste opportuniteiten net in het aantrekken van meer jonge advocaten.

Om te beginnen is het als kantoor onlogisch om geen juniors of advocaten-stagiairs meer aan te nemen. Met AI kan het rendement van een goed opgeleide junior vaak sneller stijgen dan vroeger, en zeker in vergelijking met een senior profiel dat op de ‘oude’ manier blijft werken.

Verder komt de vraag naar het gebruik van Artificiële Intelligentie binnen een kantoor steeds vaker net van de juniors én sollicitanten. De jongere generatie advocaten ziet de absolute meerwaarde van het gebruik ervan in en wenst in innovatieve kantoren te werken. In een markt waar de vraag naar juniors groter is dan het aanbod, wordt AI dus ook een competitief element. Kantoren die AI “later wel eens” bekijken, riskeren hun aantrekkelijkheid te verliezen.

​Door de implementatie van Artificiële Intelligentie verandert wel het leerproces en de leercurve van jonge advocaten

De grootste valkuil: schijnzekerheid

De voordelen zijn duidelijk, maar door de implementatie van Artificiële Intelligentie verandert wel het leerproces en de leercurve van jonge advocaten. Zonder AI leerde een junior ‘de job’ al zoekend en schrijvend. Mét AI start hij of zij vaker met een gegenereerde analyse of ontwerpen die er al “af” uitzien.

AI maakt echter fouten, die zelden direct opvallen. Het risico zit in het geloofwaardige: een bronverwijzing die plausibel lijkt maar niet bestaat, een argumentatie die op foute rechtsbronnen gesteund is of een analyse die de klemtonen verschuift. Het resultaat oogt juist en vlot, en net daarom glipt het makkelijker door de mazen van het net. Er moet bij het gebruik van AI dan ook een focusverschuiving komen van analyse en productie naar verificatie.

Dat werd recent ook meermaals pijnlijk duidelijk. De Orde van Vlaamse Balies signaleerde in oktober 2025 een arrest van het hof van beroep te Gent waarin conclusies door onzorgvuldig AI-gebruik een “waslijst” aan verkeerde citaten en verwijzingen naar onbestaande rechtspraak en rechtsleer bevatten. In december 2025 heropende de Ondernemingsrechtbank in Gent een zaak, onder meer omdat aangehaalde rechtspraak bij controle niet bleek te bestaan. Intussen werden ook al de eerste geldboetes uitgesproken voor het lichtzinnig gebruik van AI in gerechtelijke procedures.

Hierbij is het wel opvallend dat de rechtbanken expliciet de meerwaarde van AI voor advocaten erkennen, voor zover dit natuurlijk op een correcte manier wordt gebruikt.

Sneller richting strategie

Nog een misvatting: AI verandert de job niet. Het geeft advocaten ruimte om zich ook met andere – maar even belangrijke – facetten bezig te houden, zoals strategie en de relatie met de cliënten.

Die verschuiving heeft ook een directe impact op jongere advocaten. Waar zij vroeger langer achter de schermen bleven en een voorbereidende rol hadden, komen ze nu sneller in aanraking met die andere aspecten. Met AI komen ze dus sneller op het kruispunt tussen juridisch inhoudelijk werk en de omkaderende aspecten, maar ze moeten wel nog aangeleerd krijgen hoe ze de juiste afslag kiezen.

AI als opleidingsversneller, mits correcte begeleiding en kantoorbrede adoptie

AI zal in een kantoor alleen impact hebben wanneer het in de breedte wordt geïmplementeerd. Als slechts enkelen AI gebruiken, of als iedereen zijn eigen tool, eigen prompts en eigen werkwijze hanteert, zullen zeer gefragmenteerde resultaten worden geboekt. Maar ‘adoptie’ is niet zozeer een aandachtspunt voor juniors, maar zeker ook voor de meer ervaren advocaten, die vaak vastgeroest zijn in een bepaalde werkwijze of weinig oog voor innovatie hebben. Als partners en senior medewerkers niet mee zijn met het tempo waarmee juniors nieuwe AI-werkwijzen inzetten, ontstaan er twee sporen binnen het kantoor, met een nieuw onderscheid tot gevolg. Niet langer op basis van anciënniteit, maar op basis van methodiek.

​AI-output controleren vraagt immers niet alleen een loutere check van de achterliggende bronnen, maar ook gedegen juridische kennis

Er schuilt ook nog een ander gevaar in een tweesporenbeleid. Immers, zelfs wanneer juniors AI correct gebruiken en de output verifiëren, biedt dat geen garantie dat de juiste keuzes werden gemaakt. Een AI-output controleren vraagt immers niet alleen een loutere check van de achterliggende bronnen, maar ook gedegen juridische kennis. Om die reden zal de opleiding van juniors daar in een vroegere fase op moeten worden afgestemd. Juniors zullen meer aangespoord moeten worden om de gekozen strategie uit te leggen, de redeneringen achter argumenten uiteen te zetten en blijk te geven van aangeleerde juridische kennis. Seniors zullen daarentegen feedback moeten geven die niet enkel gaat over de opbouw van een tekst, maar ook over de ratio van juridische principes en strategie. Anders zal het gebruik van AI enkel leiden tot een goede vorm, maar een zwakke onderbouw.

Tot slot

Kortom, de vraag is niet of AI de junior vervangt. De vraag is hoe AI wordt ingezet. Wie AI methodisch integreert, creëert jonge advocaten die sneller tot overzicht komen, kritisch staan tegenover de gegenereerde output en sneller mee kunnen denken over strategie. Wie AI ad hoc laat gebeuren of uitstelt, riskeert het omgekeerde: snelle teksten, maar een trage vorming en beperktere juridische kennis.

Armin Wintein, Alice