schenkingen

23 mei 2023 | Civil Law & Litigation

Praktische aandachtspunten bij echtscheiding: schenkingen tussen echtgenoten

Door Cazimir

Recente vacatures

Advocaat
Burgerlijk recht Gerechtelijk recht Ondernemingsrecht Verzekeringsrecht
0 - 3 jaar
Oost-Vlaanderen
Advocaat
Burgerlijk recht Gerechtelijk recht Ondernemingsrecht Verzekeringsrecht
0 - 3 jaar
Antwerpen Brussel
Uitgever
3 - 7 jaar
Antwerpen
Jurist
bestuursrecht internationaal recht Omgevingsrecht Publiek recht sociaal recht
Brussel

Aankomende events

Nadat we in de voorgaande artikelen de diverse gevolgen van de echtscheiding op vlak van het erfrecht en de voordelen toegekend in de huwelijksovereenkomst bekeken, zoomen we in dit artikel in op de gevolgen voor de schenkingen die echtgenoten tijdens het huwelijk deden.

Tijdens het huwelijk kunnen echtgenoten aan elkaar schenken. Echtgenoten kunnen elkaar niet enkel een schenking doen van bestaande goederen, maar ook van (toekomstige) goederen die men nalaat na zijn of haar dood, in het kader van een zogenaamde ‘contractuele erfstelling’. Schenkingen tussen echtgenoten kunnen ook plaatsvinden bij huwelijksovereenkomst.

In de context van een relatiebreuk wenst de echtgenoot-schenker doorgaans op de gedane schenkingen terugkomen. Omgekeerd wil men soms zekerheid dat op een schenking uit het verleden net niet meer kan worden teruggekomen. De vraag rijst naar het lot van deze schenkingen tussen echtgenoten tijdens en na de echtscheidingsprocedure.

Herroepbaarheid schenkingen tussen echtgenoten

In tegenstelling tot de huwelijksvoordelen waarbij echtgenoten de langstlevende onder hen in de huwelijksovereenkomst begunstigden (‘overlevingsrechten’, zoals besproken in het vorige artikel van deze reeks), vervallen schenkingen tussen echtgenoten niet automatisch bij het definitief worden van de echtscheiding.

De wetgever vond (vanaf van 1 september 2018) een automatisch verval ervan disproportioneel. De reden? Schenkingen die gebeurden tussen echtgenoten tijdens hun huwelijk (buiten huwelijksovereenkomst) zijn namelijk altijd herroepbaar door de schenker-echtgenoot, zonder dat daartoe enige reden moet worden gegeven en zonder dat hij of zij bijzondere formaliteiten moet naleven (ze zijn ‘ad nutum’ herroepbaar).

Hieruit volgt dat:

  1. Schenkingen tussen echtgenoten kunnen worden herroepen tijdens de echtscheidingsprocedure, en ook nog na de echtscheiding.
  2. Er is geen automatisch verval. Indien een (ex)-echtgenoot een schenking aan de andere (ex)-echtgenoot wenst te herroepen, is daar een wilsuiting voor nodig.

Verzaken aan herroepbaarheid

Het is vaak iets wat echtgenoten niet verwachten, dat ook na de echtscheiding nog op schenkingen kan worden teruggekomen. Soms is het ook niet de wens van echtgenoten dat dit herroepingsrecht blijft bestaan en willen ze zekerheid dat hier niet later nog op kan worden teruggekomen. Het is dan belangrijk om te weten dat men dan (al dan niet wederzijds) kan verzaken aan de herroepbaarheid van schenkingen tussen echtgenoten. In het kader van een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT), kan dit mee opgenomen worden in de overeenkomst die echtgenoten voorafgaandelijk aan de echtscheiding moeten sluiten.

Uitzondering voor schenking in huwelijksovereenkomst

Er is echter één belangrijke uitzondering op de voormelde ‘ad nutum’ herroepbaarheid van schenkingen tussen echtgenoten: dit is niet van toepassing op de schenkingen die zijn opgenomen in een huwelijksovereenkomst. Aldus speelt dit principe niet bij volgende schenkingen:

  1. Schenkingen van toekomstige goederen die men nalaat na zijn of haar dood (contractuele erfstelling) in de huwelijksovereenkomst. Deze kan men slechts met wederzijds akkoord tussen de echtgenoten ongedaan maken via een wijziging van de huwelijksovereenkomst bij de notaris. Deze voordelen toegekend bij huwelijksovereenkomst kwalificeren echter als overlevingsrechten, zodat zij wel (automatisch) vervallen van zodra de echtscheiding definitief is. De clausule in de huwelijksovereenkomst kan wel reeds in die zin geformuleerd zijn dat het geen uitwerking heeft in welomschreven gevallen die wijzen op een breuk (bijvoorbeeld de inleiding van een echtscheiding of een intentionele feitelijke scheiding). Meer informatie hierover kan u nalezen in het vorige artikel van deze reeks.
  2. Schenkingen uit het verleden van bestaande goederen in de huwelijksovereenkomst. Deze schenkingen zijn niet ‘ad nutum’ herroepbaar en kwalificeren niet als huwelijksvoordelen die overlevingsrechten zijn. Deze kunnen dus niet herroepen worden, noch vervallen ze.

Bij Cazimir staan we u graag bij in het kader van uw (voorgenomen) echtscheiding, waarbij we bij elke stap de nodige aandacht schenken aan alle mogelijke gevolgen hiervan, waaronder ook de impact op schenkingen tussen echtgenoten.

Cazimir

Lees in de reeks Praktische aandachtspunten echtscheiding ook:

Recente vacatures

Advocaat
Burgerlijk recht Gerechtelijk recht Ondernemingsrecht Verzekeringsrecht
0 - 3 jaar
Oost-Vlaanderen
Advocaat
Burgerlijk recht Gerechtelijk recht Ondernemingsrecht Verzekeringsrecht
0 - 3 jaar
Antwerpen Brussel
Uitgever
3 - 7 jaar
Antwerpen
Jurist
bestuursrecht internationaal recht Omgevingsrecht Publiek recht sociaal recht
Brussel

Aankomende events

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

0 Reacties

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.